Kraj Ladynów: Conrvara i Park Fanes

Kraj Ladynów: Conrvara i Park Fanes

Język ladino jest językiem retoromańskim i wywodzi się z łaciny, której używali rzymscy legioniści, przechodzący przez dolinę w czasie wypraw przeciw plemionom celtyckim. Jest to język typowo alpejski, a dominuje szczególnie w rejonie wokół pasma Sella: w dolinach Val di Fassa, Val Badia, Val Gardena i Livinallongo. Pokojowo nastawieni Ladynowie byli nieustannie zagrożeni inwazją plemion germańskich z północy i innych z Niziny Padańskiej a pozostawione przez nich legendy opowiadają historię bitew, zdrad i zmiennych losów plemienia. Później wielkim niebezpieczeństwem stało się dla nich chrześcijaństwo. Ladynowie, co prawda, przyjęli je, ale zmieniając na swoją modlę i wyposażając nowych świętych w moce, które posiadały ich dawne boginie. Położony w posępnym SAN MARTINO DI BADIA prymitywny Castello di Thurn, który stanowił kiedyś mocny punkt władzy książąt-biskupów z Bressanone, jest świadectwem dążenia kościoła do utrzymania Val di Badia pod swoją kontrolą. W 1452 roku biskup Nicolo Cusano skarżył się władzom kościelnym na pewną kobietę z Val di Fassa, która powiedziała mu, że spotkała w lesie boginię Dianę. Także w kulcie św. Giuliany był pewien element pogański: kontury postaci, tej zawsze trzymającej miecz świętej, wyryte zostały na tynku wielu budynków w dolinach Fass i Badia.

Względna izolacja, w jakiej rejon ten pozostawał do niedawna, pozwoliła utrzymać grupie 40 tys. użytkowników języka ladino swoją kulturową tożsamość, mimo podzielenia ich terytorium na trzy części przez Veneto, Trydent i Górną Adygę. Dzisiaj jednak CORVARA, główne miasto regionu Ladynów, jest przede wszystkim ośrodkiem narciarstwa, a najbardziej widocznym śladem dawnego języka jest prasa lokalna, publikowana częściowo w ladino (język ten ma zarezerwowane kilka stron w miejscowych dziennikach). Górzysty park Fanes, z którym wiąże się większość legend Ladynów, posiada cały szereg szlaków turystycznych (dojazd autobusem z Corvary). Biuro AAST w mieście dysponuje informacjami na temat możliwości wynajęcia pokoi w cenie 18 000 L od osoby. Sprzed tego biura odjeżdża pewna liczba autobusów do Brunico i Belluno.

Parco Naturale Fanes-Sennes-Braies

Najlepszym sposobem zwiedzenia parku Fanes-Sennes-Braies jest przejście go trasą Alta Via 1. Zajmuje to trzy do czterech dni, ale po drodze można zatrzymywać się w schroniskach. Do początku szlaku dojeżdża się autobusem, kursującym z Brunico do DOBBIACO (TOBLACH), a wysiada się na skrzyżowaniu między MONGUEL-FO (WELSBERG) a VILLABASSA (NIEDERDORF). O zatrzymanie się tam trzeba poprosić kierowcę (jedzie się ok. 30 min.). Alta Via zaczyna się od otoczonego sosnami, intensywnie zielonego Lago di Braies (Pragser Wildsee), które znajduje się 8 kilometrów w bok od głównej, biegnącej przez Val Pusteria drogi. Jest to miejsce niezwykłe (według legendy jezioro jest bramą do podziemnych jaskiń), ale należy go unikać w lipcu i sierpniu, gdy schodzą się tu tłumy. Mając mniej czasu, można od razu kierować się na położone wyżej zbocza Alpe di Fanes, skąd można wejść na najlepsze, biegnące grzbietami odcinki trasy. Autobusem z Corvary lub Brunico dojeżdża się do LONGEGA (ZWISCHENWASSER), a stamtąd idzie się pieszo 4 kilometry do położonego w bocznej dolinie SAN VIGILIO DI MAREBBE. Tutejsze biuro AAST służy radą co do wyboru tras wycieczek. Z San Vigilio do znajdujących się na Alpe di Fanes Piccola (ok. 2000 m.) Rifugio Fanes (0474/51097) i Rifugio Lavarella (0474/51038) kursuje regularnie jeep-taksówka (7000 L). Ścieżki prowadzą przez trawiaste równiny, koło małych stawków oraz skał Ciastel de Fanes, gdzie podobno mieszkała mityczna księżniczka plemienia Ladynów, Dolasilla. Jeziora biorą wodę z podziemnych strumieni, których szum można czasem usłyszeć głęboko pod stopami.

Istnienie kilku malowniczych miejsc w parku, możliwych do zwiedzenia w ciągu jednego dnia, oznacza, że podczas letnich weekendów jest tu pełno turystów. Jednym z takich miejsc jest otoczona postrzępionymi szczytami kotlina Plan de Corones, do której dojeżdża kolejka linowa z Brunico. Legenda głosi, że właśnie w tym miejscu, na szczycie góry, Dolasilla została ukoronowana raieta, tajemniczym kryształem, który posiadał potężną moc.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *